• BIST 1.124
  • Altın 458,727
  • Dolar 7,6460
  • Euro 8,8844
  • Muğla 27 °C
  • İzmir 32 °C
  • Aydın 32 °C
  • İstanbul 30 °C
  • Ankara 28 °C

YAMALI GÖMLEK…

Zeki SARIHAN
Koronavirüs felaketi karşısında bazı belediyelerimiz yardım kampanyası açtı. Hükümet, iflah olmaz bir partizanlıkla bu kampanyaları durdurup kendisi bir yardım kampanyası başlattı. Ancak bu kampanyaların geniş halk kitlelerini kapsadığı söylenemez. Özellikle Hükümetin açtığı kampanyaya katılanlar arasında devlet şirketlerinin adları öne çıkıyor. Oysa bir kampanyada toplanan miktar kadar ona katılanların sayısı da önemlidir.
 
Savunma savaşlarında olduğu gibi bütün bir milleti, baştan ayağa örgütlemek ve savaşın ihtiyaçları doğrultusunda maddi ve manevi seferberliğe sevk etmek kolay da değildir. Bunu ancak milletin güvenini kazanmış bir hükümet yapabilir. Ayrıca milletin bir örgütlenme geleneği ve örgütlenmiş kesimlerinin bulunması da gerekir. Türkiye’de bunu yapacak belediyelerden başka odalar, meslek birlikleri, sendikalar, vakıflar, dernekler, hemşeri dernek ve birlikleri vardır.
 
Kurtuluş Savaşımız başlangıcında bu görevi gönüllülerden oluşan Kuvayı Milliye örgütleri yapıyordu.
 
İstanbul’da mütarekenin hemen ertesinde göçmenler için yardım toplayan Hilal-i Ahmer kadınlar kolu vardı. Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin açılmasının ardından, özellikle İnönü Savaşları sırasında yaralı askerlere ve onların geride bıraktıklarına yardım ihtiyacı aciliyet kazanınca Hilal-i Ahmer, Ankara’da da çalışmaya başladı. Halide Edip Hanım’ın önderlik yaptığı bu kuruluşta kadınlar görev aldılar.
 
Ankara Hilali Ahmer Kadınlar Kolu’nun bütün Türkiye kadınlarına yaptığı “örgütlenin” çağrısına ilk yanıt veren illerden biri, Sivas Kongresi’nden beri zaten yurt savunması için yoğun bir çalışma ve örgütlenmenin bulunduğu Kastamonu’dur.
 
Orada Müdafaai Hukuk Cemiyeti, Öğretmenler Cemiyeti, Gençlik Kulübü faaliyet halindedir. Halide Edip’in çağrısı üzerine 1921 Nisan’ında bunlara Kastamonu kadınları da katılmıştır.
 
20 Nisan 1921’de Mevlevi Dergâhı’nda yapılan toplantıya koşan kadınlar, 12 kadından oluşan bir Hilali Ahmer Kadınlar Merkezi, 5 kişilik de bir yönetim kurulu oluşturmuşlardır.
 
Kimdir bu kadınlar? O zamanın geleneklerine göre kadınların adları ulu orta söylenmez, babalarının, eşlerinin adlarıyla tarif edilirlerdi. Adları belli olanlar yalnızca Hafız Selma, Hafız Nebiye, Münire, Zekiye, Bedriye’dir. Diğerleri komutan, il yöneticisi, memur ve şehir ileri gelenlerinin eşleri, kızları, anneleri olarak anılmaktadır.
 
ÇOK VEREN MALDAN AZ VEREN CANDAN
 
Kastamonu Hilali Ahmer Kadınlar Kolu, kısa sürede Kastamonu ilçelerine de dal budak salmıştır ve kadınlardan yardım toplamaya başlamıştır. Bu kentte yayımlanan ve Kurtuluş Savaşımızın en özgün gazetelerinden biri olan Açıksöz, 9 Mayıs 1921 tarihli sayısında yardım yapan kadınların adlarını ve yardım miktarlarını yayımlamaktadır.
 
Taşköprü ilçesinde açılan yardım kampanyasına katılan 34 kadının adı yayımlanmıştır:
“Bir köylü kadın 30 kuruş
Miraç oğlu Ahmet Ağa’nın eşi 200 kuruş
Terzi Hasan Efendi’nin eşi 100 kuruş
Sinoplu Madam Terzi Hanım 100 kuruş
Tütüncü Salih Efendi’nin eşi 50 kuruş
Orman Bekçisi Nuri Efendi’nin eşi 20 kuruş
Belediye kalemesi (yoksa hedemesi mi?) Asiye Hanım 150 kuruş
Muzaffereddin Kız Mektebi Başöğretmen Yardımcısı Mahrure Hanım 250 kuruş.”
 
Liste böyle uzayıp gidiyor.
 
KADINLAR BİR HASTANEYİ DONATIYOR
 
Kastamonu Kadınları, Türkiye için ölüm kalım günleri olan Sakarya Savaşı sırasında 700 yataklı bir hastaneyi şu eşya ile donatmışlardır: 406 yatak, 4.108 yorgan, 1.030 yastık, 558 çarşaf, 68 sürahi bardak, 272 maşrapa, 859 havlu, 104 minder, 322 terlik, 114 bakır sahan, 225 bakır tas, 1.415 çatal kaşık, 25 lamba, 17 büyük tencere, 26 tülbent, 178 top Devrekâni bezi ve benzeri eşya…
 
Bu kampanyaya Kastamonu’da yaşayan Rumlar da 225 takım yatak vererek katılmışlardır.
 
Kastamonu Hilali Ahmer kadınları Sakarya boylarında yaralanıp bu hastaneye getirilen askerleri ziyaret ederek onlara sigara, şeker ikram etmişlerdir.
 
Vatan için dövüşürken yaralanan subay ve er için arkasında böyle bir kadın ordusunun bulunduğunu bilmek kadar güçlü bir moral kaynağı olabilir mi?
 
Kastamonu kadınları, yaralılara ve onların çocuklarına yardım için konser de düzenlemişlerdir. Burada 157 lira 50 kuruşluk bilet, 16 lira 30 kuruşluk rozet satmışlardır. 247 lira 20 kuruşluk da yardım toplamışlardır. Konser sonunda çok duygulanan bir kadın, kulağındaki küpeyi çıkararak üstündeki bütün parası ile birlikte Hilali Ahmer’e bağışlamıştır!
 
EŞYE PİYANGOSUNDAKİ YAMALI GÖMLEK!
 
Kastamonu Hilali Ahmer kadınlarının düzenlediği bir eşya piyangosu ise herkesi duygulandırmıştır.
 
Riyazülbenat Okulu’nun üst katında düzenlenen sergiye tam 1.030 parça eşya bağışlanmıştır.
 
Yoksul bir kadın, eşya piyangosu için vereceği başka bir şeyi olmadığı için yamalı bir gömlek vermiştir.
 
Bunu verirken de utancından ağlamıştır.
 
Sergiyi düzenleyenler yamalı gömleği salonun başköşesine asmışlardır.
 
Üzerine iki satır bir yazı yazmışlar, diğer eşyalarda bağışlayanın adı bulunduğu halde bu yamalı gömleği veren kadının adı yazılmamıştır.
 
Bu olay herkesi çok duygulandırmıştır.
 
Açıksöz gazetesi; bu bağışı, malı olup da vermeyenlere örnek göstermiştir.
“Asıl onlar ağlasın” diye yazmıştır… (8 Nisan 2020)
 
zekisarihan.com
 
Kaynak:
Açıksöz, Sayı 162, 18 Nisan 1921, Sayı 180, 9 Mayıs 1921, Sayı 181, 10 Mayıs 1921.
Açıksöz Sayı 261, 20 Ağustos 1921’den Mustafa Eski, Kastamonu Basınında Milli Mücadele’nin Yankıları, s. 12.
 

 

Yazarın Diğer Yazıları
Tüm Hakları Saklıdır © 2003 | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : 0252 412 2141