Horlama ve obstrüktif uyku apnesi, günümüzde yalnızca bireysel bir uyku konforu problemi olarak değil, ciddi sistemik sonuçları olan bir halk sağlığı sorunu olarak değerlendirilmektedir. Uyku sırasında üst solunum yolunun tekrarlayan şekilde daralması veya tamamen kapanması, oksijen satürasyonunda düşüşlere ve uyku bölünmelerine yol açar. Bu durum; hipertansiyon, kardiyovasküler hastalıklar, insülin direnci ve nörokognitif fonksiyonlarda bozulma gibi çok sayıda olumsuz etkiyi beraberinde getirir. Üst solunum yolunun anatomik yapısı ise bu patolojinin gelişiminde temel belirleyicilerden biridir ve burada ortodontik faktörler kritik bir rol üstlenir.

Maksilla (üst çene) ve mandibulanın (alt çene) konumsal bozuklukları, dar dental arklar ve maloklüzyonlar, dilin ve yumuşak dokuların arkaya doğru yer değiştirmesine neden olarak farengeal hava yolunu daraltabilir. Özellikle retrognatik mandibula ve dar maksilla varlığında horlama ve uyku apnesi görülme sıklığının arttığı bilimsel çalışmalarla ortaya konmuştur. Ortodontik değerlendirme, bu yapısal risk faktörlerinin erken dönemde saptanmasını sağlayarak uyku apnesinin altında yatan nedenlere yönelik etkili tedavi yaklaşımları sunar. Bu yönüyle ortodonti, tanısal süreçte önemli bir konuma sahiptir.

Ortodontik tedavi seçenekleri arasında yer alan uyku apnesi ve horlama apareyleri, günümüzde hafif ve orta şiddette obstrüktif uyku apnesi olgularında etkili ve hasta uyumunun yüksek olduğu tedavi alternatifleri olarak öne çıkmaktadır. Mandibular ilerletme apareyleri, alt çeneyi öne konumlandırarak dil kökü ve yumuşak dokuların solunum yolunu tıkamasını engeller. Bu sayede üst solunum yolu açıklığı artar, horlama azalır ve apne-hipopne indeksinde anlamlı düşüşler sağlanır. Klinik çalışmalar, bu apareylerin düzenli kullanımının uyku kalitesini ve gündüz solunum fonksiyonlarını belirgin şekilde iyileştirdiğini göstermektedir.

Büyüme ve gelişim döneminde uygulanan ortodontik tedaviler ise uyku apnesinin önlenmesinde ayrıcalıklı bir öneme sahiptir. Üst çene genişletme ve fonksiyonel ortodontik apareyler sayesinde çene ilişkileri fizyolojik sınırlara yönlendirilirken, burun ve üst solunum yolu hacmi artırılabilir. Erken dönemde yapılan bu müdahaleler, ilerleyen yaşlarda horlama apareyi veya cerrahi gereksinimini azaltır ve ortadan kaldırır. Aynı zamanda çocuklarda ağızdan solunum alışkanlığının önlenmesi ve sağlıklı bir solunum paterninin kazandırılması açısından da büyük önem taşır.

Sonuç olarak, horlama ve uyku apnesinin tedavisinde ortodontik tedavi vazgeçilmez bir bileşen olarak değerlendirilmelidir. Ortodontik uyku apnesi ve horlama apareyleri, altta yatan anatomik sorunları hedef alarak semptomatik değil, nedene yönelik bir tedavi yaklaşımı sunar. Bu apareylerin doğru ve düzenli kullanımı tedavi başarısının anahtarıdır. Ortodontik tedaviler sayesinde dişsel ve iskeletsel denge sağlanmasının yanında; aynı zamanda daha açık bir üst solunum yolu, daha kaliteli bir uyku ve daha sağlıklı bir yaşam mümkün hale gelir. Bu nedenle ortodontik tedavi, konforlu, güvenilir ve hayat kalitesini yükselten bir tedavi seçeneğidir.

Ortodontist Dr. Dt. Osman GÜRAN

Özel Villa Marmaris Ağız ve Diş Sağlığı Polikliniği

0546 151 36 60

İnstagram: @villa_marmarisdentalclinic