SİNBAT’IN SERÜVENLER DİYARI UMMAN VE BAŞKENT MASKAT

309 bin 500 kilometrekarelik bir alana yayılan Umman Sultanlığının batısında Suudi Arabistan, kuzeydoğusunda Birleşik Arap Emirlikleri ve güneydoğusunda Yemen bulunuyor. Doğu kıyısı Arap Denizi ve Umman Körfezi sularıyla birleşiyor.
Sinbat'ın Serüvenler Diyarı Umman’a ziyaretimi 2019 Yılbaşından iki gün önce gerçekleştirdim. Transfer noktamız Bahreyn’e üç buçuk saatlik rahat bir yolculuk yaptık.İki saat bekleme sonrası bir buçuk saatlik bir uçuşu takiben Başkent Maskat’a vardık.
Umman; Henüz bozulmamış doğası, ürperten büyüleyici dağları, derin kanyonları, yemyeşil vadileri, halkın misafirperverliği, yerel mutfağı, uzakdoğuyu aratmayan muhteşem otelleri, Kızıldeniz’e aşık atan denizi, dalgıçlar için onlarca batık ve balıkları ile görülmesi gereken en önemli arap ülkelerinden biri ve turizm hala bakir.

UMMAN’IN TARİHİ

İnsanlık tarihinin en eski yerleşim yerlerinden olan Umman'ın tarihi Taş Devri'ne kadar dayanmaktadır. Sümer tabletlerinde adı geçen Umman 7. yüzyılda İslam dinini benimsemiştir. 1400lerin sonunda Portekiz kolonilerinin istila ettiği ülke 1581-1588 yılları arasında Osmanlı Türklerinin kontrolüne geçmiştir.
Umman Arap Yarımadası’nın Osmanlı hakimiyetine geçmesiyle birlikte Osmanlı İmparatorluğu'na bağlı bir vilayet halini almış, I.Dünya Savaşında İngiltere’nin petrol siyaseti yüzünden Osmanlı'dan ayrılmıştır. Şu anda Umman’ın yönetim şekli Üniter parlamenter monarşi.
Arap Birliği ve BMM’e 1971'de katılan Umman, 1981'de de Körfez İş Birliği'nin kurucu üyeleri arasında yer aldı. ABD ile sıkı ilişkilerin yanı sıra ılımlı Arap Devletleriyle yakınlaşmaya girerek Umman'ı dış dünyaya açılmasını sağlayan Kâbus yönetimi, İran-Irak Savaşı boyunca tarafsızlık politikasız izledi. Körfez Savaşı sırasında belirgin bir rol oynamamasına karşın, üslerini batılı güçlere açmayı kabul etti. 1992'de Yemen ile imzaladığı anlaşmayala bu ülkeyle yaşadığı 25 yıllık sınır sorununa son verdi.

SİNBAT’IN RÜYA ÜLKESİ UMMAN

Umman Sultanlığı, iklimi gibi sıcak ve tertemiz duygulara sahip güler yüzlü insanıyla adeta keşfedilmemiş bir masal ülkesi... Masal gibi, çünkü masal kahramanı Sinbat’ın ın Sohar doğumlu bir denizci olduğuna inanılır. Sohar, Ummanın Hürmüz Boğazına en yakın noktalarından biri. Çöl ortasında gülen yüzler Halkını unutup münzevi bir hayat süren ve ülkeyi dışa kapayan babasını, kansız bir darbeyle tahttan indiren Sultan Kabus Bin Said, çölün ortasında modern bir ülke kurmuş. 300 yıl boyunca sömürgeci güçlerle savaşan Umman Sultanlığının modern tarihi 1970lerde başlıyor. Sultan Kabus bin Said, Ummanın yarı-feodal ekonomisini modernleştirmiş. Babasının baskıcı politikalarını kaldırmış. Ülkenin petrol geliriyle yollar, okullar, hastaneler inşa ettirmiş. Umman insanının, sonradan gördüğü bu müreffeh yaşantıdan mıdır bilinmez ama, samimi, saf ve umman gibi gönlü var.

TURİZM BELDESİ MASKAT

Umman’ın başkenti Maskat’ın nüfusu 1.700.000. Maskat, kozmopolit yapısına karşın rahat bir şehir. Arabistandaki diğer başkentlerin, özellikle Dubai’nin, aksine burada telaş ve karmaşa hüküm sürmüyor. Oldukça yeşil olan ülkede şehir peyzajı ve güzelleştirme çalışmaları belediyelerin sanki öncelikli görevi. Dünyanın en temiz ülkelerinden biri olması ve özellikle kış aylarında sahip olduğu sıcak iklimi, turizm açısından Ummanı avantajlı bir konuma getiriyor. Ummanda kişi başına düşen milli gelir 10 bin dolar civarında. Bu ülkede doları ancak döviz bürolarında bozdurabiliyorsunuz. Bir dükkana dolar verdiğinizde karşılığında mutlaka Riyal alıyorsunuz. Bu yüzden tavsiyemiz yanınızda bozuk para götürmeyi ihmal etmeyin. Maskat , palmiyeleri, çölle okyanus arasında bir set gibi duran kayalık dağların eteklerinde gizlenmiş küçücük plajları, lezzetli balıkları, bakımlı caddeleri ve Akdeniz renklerine bürünmüş cumbalı evleriyle çölde vaha gibi

SULTAN KABUS CAMİİ

Sultan Kabus Büyük Caminin yapımı 1995’te başlayıp altı yıldan fazla sürmüş. Beş bin metrekareden büyük ana mekanı, yerden 90 metre yüksekliğinde olağanüstü bir kubbe örtüyor. Kubbenin özelliği sadece yüksekliğinde değil, altın mozaikler ve camdan yapılmış. Tam anlamıyla göz alıcı. Ana minaresi de kubbeyle aynı boyda ama köşelere yerleştirilenler sadece 45 metre yüksekliğinde. Hem içeride hem de dışarıda olmak üzere toplamda 20 bin kişinin aynı anda ibadet edebildiği cami, dünyanın en büyük ikinci el dokuma halısına ve avizesine ev sahipliği yapıyor. Sultan’ın annesi için yaptırdığı Caminin en ilginç yanı yapımı 27 ay sürmüş tek parça halindeki İran halısı..Halı 21 ton ağırlığında ve 4 bin 200 metrekare alanı kaplıyor. Sultan Kabus Camisi, büyüklüğü, ihtişamı, kusursuz işçiliği ve mimari özellikleriyle dikkati çeken bu cami, 7 ayrı medeniyetten izler taşıyor.
Camide, İslam kültür ve medeniyetine dair 20 bin kitabın yer aldığı bir de kütüphane bulunuyor.
Avlunun ortasında yer alan ve yüksekliği 91.5 metre olanın yanı sıra 45 metreyi bulan, etrafını çevreleyen 4 minarenin İslam'ın 5 şartını temsil ettiği ifade ediliyor.
Adeta "Medeniyet haritası" gibi olan caminin içerisindeki 1 milyon 700 bin düğümlü tek parça İran Halısının merkezindeki güneş deseni, İran'ın İsfahan kentindeki Lütfullah Camisi'nin kubbesinden esinlenerek yapılmış. Renklerinin 28 çeşit kök boyayla elde edildiği halının zeminindeki bej rengi için ise nar, ceviz kabuğu ve asma yaprağı kullanılmış.
Yerden 50 metre yüksekte asılı kristal avize, bin 122 ampulle aydınlanırken, kadınlar bölümündeki 9 kandilde ise Osmanlı tasarımı ve kullanılan Türk kristalleri dikkati çekiyor.
Sahip olduğu harmoniyle Umman Sultanlığının görkemini yansıttığı ifade edilen camide, özellikle Arap, Bizans, Osmanlı, Memlük, Mısır, Mezopotamya ve Hint medeniyetlerinden izler göze çarpıyor.

EL ALEM (Bayrak) SARAYI

'El Alem', Arapça 'Bayrak' anlamına gelen El Alem Sarayı şehrin “Eski Maskat” olarak adlandırılan bölgeside ve deniz kıyısında inşa edilmiş. Osmanlı mimarisinin izleri açıkça görülüyor. Ziyaretçilerini sadece mimarisiyle değil, bir tablo güzelliğindeki bahçesiyle de etkiliyor.
Sultan Kabus'un altı kraliyet ikametinden biri olan saray, mevcut Sultan'ın yedinci direkt dedesi olan İmam Sultan bin Ahmed tarafından yaptırılmış. 200 yılı aşkın bir geçmişi var. Sarayın yanında fotoğraf çekilmesine izin verilse de iç kısımların gezilmesine ne yazık ki izin verilmiyor.

KRALİYET OPERASI

Maskat’daki 2012’ de hizmete giren
Kraliyet Opera Binası,1100 kişilik kapasitesiyle Umman mimarisini yansıtan bina; opera binası, konser tiyatrosu, oditoryum, lüks restoranlar ve bahçelerden oluşuyor. Klasik müzik ve sanatsever Sultan Kabus Bin Said El Said isteğiyle inşa edilmiş.

MASKAT MATRAH SUK KAPALIÇARŞI

Maskat’da alışverişin adresi Matrah Suk (Kapalıçarşı) rengarenk yöresel kıyafetler, safranlar, ipekler, mis gibi kokan esanslar, el işlemeleri, altınlar, gümüşler, süs eşyaları ve daha neler neler ! Umman’da alışveriş için mutlaka adresiniz burası olsun. Özellikle altın çarşısında bulunan altınlara bir göz atın derim.
Maskat’ta, Orta Doğu’ya özgü birçok nesneyi bulmanız mümkün. Matrah Suk , İstanbul’daki Kapalı Çarşı’ya çok benziyor. Bölgenin bu en ünlü ve en uzun Arap Çarşısı’nda gümüş takılar, telkari hançerler, Umman sembolü olan ibrik görünümlü özel kahve cezveler, kilimler, Umman helvası gibi daha pek çok şey satılıyor.
Umman’ın sembollerinden en ilginci elişi motiflerle süslenmiş, kırmızı toprak tütsü kapları. Çok keskin kokulu reçine topakları bu kapların içinde küçük kömür parçacıklarının korunda yakılıyor. Maskat’a ruhunu veren insanları görüp ülkenin kültürü ile yakından tanışmak için en iyi yer bu Kapalı Çarşı olsa gerek.

MÜZELER

Ulusal Müze: 1978’de kapılarını açan müze, gümüş ve bakırdan yapılmış objeler, bu ülkeye özgü tarihi gemilerden örneklerin yanı sıra İslam alemi için çok önemli mektubu da sergiliyor: Hz. Muhammed’in Umman halkını Müslümanlığa davet etmek için zamanın şeyhine hitaben yazdırdığı mektup.
Umman-Fransız Müzesi: Bina 1896’da Umman Sultanı tarafından Fransız elçisine hediye edilmiş, bugünse bir müze. 1992’de Mitterand ve Sultan Qabus bin Said tarafından açılan müze, Umman ve Fransız devletleri arasındaki ticari ve diplomatik ilişkilerin gelişimini anlatıyor.
Ghalya Modern Sanat Müzesi: Muttrah Kalesi’nin yanındaki müze 2011’de açılmış. Üç bölümden oluşuyor. Eski Ev bölümünde ülkenin geleneklerini, yaşam tarzını yakından tanıma imkanını bulacaksınız. Minimalist Sanat Galerisi Umman’ın çağdaş sanatçılarını dünyaya tanıtmak amacıyla planlanmış.
Beyt Ez Zübeyir Müzesi: Zübeyr Ailesi’ne ait bu özel müze 1998 yılında açılmış. El sanatları, silahlar, mücevher gibi hemen herkesin ilgi alanına girebilecek çeşitlilikte bir koleksiyona sahip Tarihi bir bina içerisinde Muscat’ın en renkli müzelerinden biri. Geleneksel kıyafetler, hançerler, ev eşyaları ve sergi salonlarından oluşuyor.

DENİZCİ ARAPLAR

Kıyılarının uzunluğu 1700 kilometreyi bulan Umman Sultanlığı’nda yaşayanlar, Arap Yarımadası’nın en eski ve belki de tek- denizci Arap halkı. Bu denizcilerin en ünlülerinden biri, daha doğrusu tarihe yazılmış önemli bir olayın isimsiz denebilecek kahramanı Ahmet Majid. Ummanlı bu kaptan, Vasco da Gama 1498’de Hindistan’a ulaşmak için Ümit Burnu’nu döndüğünde o gemilere kılavuzluk yapıyormuş

SİNBAT’IN TEKNESİ

Masalı bilmeyen yoktur. Denizci Sinbad hem kötü kalpli şeyhe karşı direnir, hem de şehirdeki tüm genç kızların kalbini çalar. Aslında Binbir Gece Masalları’nın bir parçası Sinbat’ın hikayesi. Muscat’lılar Sinbad’ın hemşehrileri olduğuna inanıyor. Bu yüzden de masalda anlatılan geminin bir benzerini yapmışlar ve bir meydana koymuşlar.

İLGİNÇ BİR RESTAURANT :GRAFFİTİ HAMBURGER BAR MASKAT VE AŞK KİLİTLERİ

Umman Sultanlığı'nın başkenti Maskat’da Aşk kilitlerinin bulunduğu Grafitti Hamburger Barda ilginç tatlar var:Trump Tower isimli devasa hamburger, Teksas çikolatalı dondurma gibi. Grafitti’nin ismiyle müsemma duvarda bir duvar yazısı bulunuyor: “Paylaşma;bir günahtır” Kimse böyle lezzetli yiyeceği herhalde bir başkasıyla paylaşmaz (!)
En ilginci de duvardaki Aşk Kilitleri.
Aşkın kilidi var mı? Âşıklar adlarının baş harflerinin yazılı olduğu asma kilitleri asıp, anahtarlarını nehre atarak aşklarını ölümsüzleştiriyor.

İstanbul Yerebatan Saray’ındaki sarnıça turistler, aşklarıyla ilgili dilek tutarak para atıyor. Yerebatan Saray’ı denince Sean Connery’nin James Bond’u canlandırdığı 1963 yapımı ‘To Russia with Love’ ve James Bond”Skyfall” filminin bazı sahnelerinin Yerebatan Sarnıcı’nda çekildiğini hatırladım. Ayrıca Dan Brown'un aynı adlı romanından uyarlanan ve başrolünü Tom Hanks'in üstlendiği "Cehennem/Inferno", Filminin Yerebatan Sarnıcı'nda geçen bölümleri ise sarnıcın Budapeşte'deki film platosunda birebir yapılan kopyasında çekildi. Bir salgın gibi dünyaya yayılan bitmeyecek aşkı sembolize eden Aşk Kilitlerinin bulunduğu Şehirleri şöyle sıralayabiliriz:
Paris Seine Nehri üzerindeki Pont des Arts.
Brooklyn Bridge Köprüsü New York
Kasaplar Köprüsü Lyubliyana Slovenya
Köln
Seoul Tower Kulesi Seoul Kore
Vodootvodny Kanalı Moskova
Hount Dağı Çin
Salzburg Avusturya
Aşk Köprüsü Bosna Hersek Banja Luka Şehri Sırbistan
Prag
Ponte Milvio Köprüsü Roma

UMMAN VE BAŞKENT MASKAT’IN ANIMSATTKLARI

Umman; “Okyanus “ve ”Ateşin Anası” anlamına geliyormuş. Ülkenin volkanik patlamalar sonucu oluşmasından dolayı ”Ateşin Anası” denilmiş.
Maskat’da Körfeze açılan dağların üzerinde iki kale var: El Celali ve El Mirani. Şehrin denizden girişine hakim konuma inşa edilmişler ve görkemli bir mimariye sahipler. Her ikisi de ülkenin Portekiz hakimiyetinde olduğu 16.Yüzyılda yapılmıştır.
Umman’ın nüfusu 3 Milyon.Bu nüfusun neredeyse yarısı, Başkent Maskat’da yaşıyor.
Balıkçılık ve tarım binlerce yıl Umman halkının en önemli geçim kaynağı olmuş.
Pakistan, Hindistan, Bangladeş ve Nepal’den gelen binlerce göçmen Umman’da yaşıyor.
Umman Para birimi Umman Riyali.
Yaz mevsimi Umman’da çok sıcak geçiyor; hava sıcaklığı 55 dereceye kadar çıkabiliyor. Bu nedenle tatil planınızı ekim ve nisan ayları arasında yapmanız daha sağlıklı olacaktır.
1982’den beri Olimpiyatlar’a katılan Umman’ın 135 ülkeyle resmi ilişkileri var. Umman 1994’te bir kadın elçi atayarak İslam dünyası içindeki modernleşme çabalarını somut biçimde ortaya koymuş.
Ummanlılar suyu denizden arıtarak ülkelerini çölün ortasında bir vahaya çevirmişler.
Ummanlılar, tarihleri boyunca balıkçılığı bir takım işi olarak görmüşler. Ava büyük teknelerle çıkılıyor, ağlar atılıyor, barbunya, tekir, kefal, mercan, ton, barakuda ve daha pek çok çeşitten okyanus balığı dönüşte büyük balık pazarında satışa sunuluyor, elde kalanlar da balıkçılar için iyi bir öğün oluşturuyor.
Taksi ücretlerinin pahalı olduğu söylenebilir. Şehir içi ulaşıma bir alternatif olarak, Maskat’ta kolaylıkla araba kiralayabilirsiniz
Dünyada trafik kazalarından kaynaklı ölümlerin en çok görüldüğü ülkelerden biri de Umman.
Bowling sporu çok yaygım.
Wahabi Sands’da harika çöl yaşamı Wadi Tiwi ve Wadi Bani Khalid
Deniz kaplumbağalarının yumurtlama anına tanık olabilirsiniz

Başlarında ise fesin beyaz hali olan Hindistan Kaşmir’den getirilen “Kuma” giyiyorlar.
Umman'daki en ünlü sembollerden biri, Umman Hançeri. Umman bayrağında bile hançer işareti var.
Umman kadınları Omaniya diye kıyafetler giyiyorlar. Genelde renkli oluyor. Tabi peçe ve türban da çok yaygın.
Umman dalgıçlar ve golf oynayanlar için olanaklar sunan bir ülke.
Taksiye binmeden pazarlığınızı yapın.
Çocuk Müzesi (Children Museum), Askeri Müze (Military Museum), Umman’ın Kültür mirasını ve muhteşem doğasını anlatan müzeler vardır.
Umman Sultanlığında en büyük yol, su, liman ve baraj ihalalerini Türkler almış. Enka ve Tekfen, Türkiyeye duyulan güveni inşaat kalitesiyle artırmış.
Fettuş salatası : kızartılmış veya fırınlanmış pide ile yapılan salata.
Pilavlar : Umman kültüründe çok farklı pilavlar vardır. Beyaz pilavın yanında, kahverengi, sarı ve turuncu renkte de pilavlar bulunur.
Sadece Ummanlılar değil, tüm Arap kültürü tavuk konusunda çok başarılı.
Şavarma:Et döner
Balıklar : Umman, okyanus kıyısında bir ülke.Hal böyle olunca, balık konusunda da çok ama çok zengin bir toplum.