Basılan tüm eserlerin toplandığı "Derleme Kanunu"na tabi, İstanbul ve Ankara dışındaki tek kütüphane olan İzmir Milli Kütüphane, 850 binden fazla kitabı bünyesinde barındırıyor. Her yıl 50 bin yeni kitabın katıldığı kütüphanenin arşivi ise, 5 bin kadar tarih ve kültür hazinesinin bekçiliğini yapıyor.
Isı ve nem kontrollü odalarda muhafaza edilen eserler arasında ilk sırayı Osmanlı öncesi Türk tarihini anlatan en kapsamlı kitap olarak kabul edilen "Düsturname-i Enveri" alıyor. 500 yaşını geride bırakan ve iki nüsha olarak kaleme alınan bu paha biçilemeyen yazmanın diğer kopyası ise, kaçırıldığı Fransa'da Ulusal Kütüphane'de sergileniyor.
Kütüphanenin paha biçilmezleri arasında manevi ve tarihi değeri kadar, olağanüstü bir hat sanatı örneği olmasıyla da dikkat çeken, 1252 yılından kalma Kur'an-ı Kerim öne çıkıyor.
Çok sayıda el yazması Kur'an bulunan arşivin nadide parçalarından biri de yağmalanan Girit Kütüphanesi'nden Girit'te yaşayan bir Türk tarafından güçlükle kaçırılan Kur'an-ı Kerim. Özel arşivde ilk matbaa olan Gutenberg matbaası ile İbrahim Müteferrika matbaasında basılan onlarca taş baskı, Victor Hugo ve Lamartine gibi yazarların eserlerinin ilk baskıları saklandıkları yerden kurtulup kitap dostlarının karşısına çıkmayı bekliyor.