Mehmet Âkif Ersoy’un yedi kitaptan oluşan büyük şiir külliyatı Safahat, Osmanlı Devleti'nin son dönemindeki toplumsal çöküşü, yoksulluğu ve cehaleti anlatır;
“Bir rahip berbere gider. Saçlarını kestirir. Berbere teşekkür eder ve borcunu sorar...
- "Muhterem Peder" der berber:
"Siz kutsal bir insansınız. Sizden nasıl para alabilirim. Sizi traş etmek dükkanım için şereftir."
Rahip tekrar tekrar teşekkür eder ve gider.
Berber ertesi sabah dükkanı açmaya geldiğinde kapısında 12 altın lira bulur.
Birkaç gün sonra bir Budist rahip gelir dükkana. Saçlarını kestirir, borcunu sorar.
Berber saygı ile eğilir:
"Siz ruhani bir lidersiniz. Sizden nasıl para alırım. Sizi traş etmek dükkanım için şereftir."
Budist rahip teşekkür eder gider.
Berber ertesi sabah dükkanı açmaya geldiğinde kapısında 12 yakut bulur.
Ertesi hafta bir imam girer dükkandan içeri... Saçını kestirir ve elini cüzdanına atar.
"Sakın ha!" der berber.. "Siz bir inanç adamısınız... Sizden nasıl para alırım ben?
Dükkanımın konuğusunuz. Şeref verdiniz. Güle güle gidiniz..." İmam gider.
Berber ertesi sabah dükkanı açmaya gelir.
Kapıda 10 imam vardır!...
*****
Dört Halife'den üçü suikast ile öldürüldü.
Bunu batılılar mı yaptı.?
*****
12 imamdan yedisi zehirlendi, üçü katledildi.
Bunu modernistler mi yaptı?
*****
Karbela faciasını kim yaptı? Amerikalılar mı?
Bunları CIA ajanları mı yaptı? Amerika mı yaptı? Batılılar mı yaptı? Modernistler mi yaptı?
*****
Demekki içeride bir sorun var.
Sen bu sorunla yüzleşmek zorundasın.
Bunların hepsi içtedir.
*****
"İçerdedir darbe...
Dışarıda değil... Asla değil!
Sonra olmaz dünyada eskazara bir şey böyle bil
Gökten inmez bir de hiçbir şey...
Bütün yerden taşar
Kendi ahlakıyla bir millet ölür yahut yaşar"
(Mehmet Akif Ersoy / Safahat)