Geçtiğimiz günlerde Marmarisli sevgili kardeşim Hasan Şencan ile ofisinde bir araya geldik.
Şencan ailesiyle, 1984 yılında Marmaris'e geldiğim ilk yıllardan bu yana tanışırız. Sevgili Hasan'ın babası Mehmet Şencan, yıllarca siyasetin içinde yer almış, bugün ise Marmaris Esnaf ve Sanatkârlar Kredi ve Kefalet Kooperatifi Başkanı olarak ilçemize hizmet etmeyi sürdüren önemli isimlerden biridir.
Hasan kardeşim ise denizcilik sektöründe faaliyet gösteren şirketiyle Marmaris ekonomisine katkı sunmaya devam ediyor. Geçtiğimiz dönem CHP Marmaris Belediye Başkan Aday Adayı olmuştu. Siyasetin içinde olmaya devam ediyor ve önümüzdeki dönemde aktif siyasette yeniden görev alması sürpriz olmayacaktır.
Uzun ve verimli sohbetimiz sırasında Hasan'ın yıllar içerisinde biriktirdiği Marmaris tarihine ilişkin notlarını büyük bir ilgiyle dinledim. Kentimizin geçmişine dair önemli ayrıntılar içeren bu bilgileri, gelecek kuşaklara küçük de olsa bir katkı sunması amacıyla paylaşmak istedim.
Çünkü Marmaris, bugün olduğu gibi binlerce yıl önce de sıradan bir yerleşim yeri değildi.
Tarihçiler ve arkeolojik bulgular, bölgedeki ilk yerleşimlerin M.Ö. 3000-2500 yıllarına kadar uzandığını gösteriyor. Marmaris; Anadolu, Rodos, Ege Adaları, Akdeniz ve Mısır arasındaki deniz yollarının kesiştiği stratejik bir noktada bulunuyordu.
Belki de Marmaris'in tarih boyunca sahip olduğu en büyük avantaj buydu.
Antik çağlarda limanlar yalnızca ticaret yapılan yerler değildi. Limanlar aynı zamanda güvenlik demekti. Fırtınaya yakalanan gemiler için sığınak, tüccarlar için pazar, denizciler için ise yeni yolculukların başlangıç noktasıydı.
Marmaris Limanı da tam olarak bu görevi üstlendi.
Kuzey rüzgârlarına kapalı doğal yapısı sayesinde antik çağın gemilerine güvenli bir barınak sağladı. Bugün yatların ve kruvaziyer gemilerinin demirlediği koylarda, binlerce yıl önce ticaret gemileri zeytinyağı, şarap, seramik ve çeşitli tarım ürünleri taşıyordu.
Büyük İskender'in Anadolu seferleri sırasında bu bölgenin önemini fark ettiği biliniyor. Sonraki dönemlerde Karya uygarlığı, Rodos egemenliği, Roma İmparatorluğu, Bizans, Menteşe Beyliği ve Osmanlı Devleti bu stratejik limana sahip olmak için mücadele etti.
Çünkü Marmaris'e sahip olmak yalnızca bir şehre değil, deniz yollarına hâkim olmak anlamına geliyordu.
Bugün hâlâ ilçenin birçok noktasında antik yolların izlerine, kaya mezarlarına ve arkeolojik kalıntılara rastlamak mümkün. Asartepe çevresi ve Marmaris Kalesi'nin bulunduğu bölge, antik dönemin akropol alanı olarak kabul edilen önemli merkezler arasında yer alıyor.
Ancak Marmaris'in tarihi yalnızca görünen kalıntılardan ibaret değil.
Uzmanlara göre toprak altında hâlâ gün yüzüne çıkarılmayı bekleyen çok sayıda arkeolojik eser bulunuyor. Belki de Marmaris'in gerçek hazinesi henüz keşfedilmeyi bekliyor.
Bu nedenle ilçenin tarih mirasının daha görünür hale getirilmesi gerekiyor.
Antik yürüyüş rotaları oluşturulabilir, dijital rehberler hazırlanabilir, artırılmış gerçeklik uygulamalarıyla ziyaretçilere geçmişin Marmaris'i gösterilebilir. Çünkü tarih yalnızca müzelerde sergilenen eserlerden ibaret değildir; yaşatıldığında ve anlatıldığında gerçek anlamını kazanır.
Belki de her yıl düzenlenecek bir "Marmaris Kültür Haftası" ile denizcilik, ticaret, arkeoloji ve tarih aynı çatı altında buluşturulabilir.
Çünkü Marmaris'in hikâyesi yalnızca turizmden ibaret değildir.
Bu şehir yaklaşık 3300 yıldır Akdeniz'in en önemli deniz kapılarından biridir.
Bugün yatçılık, marina işletmeciliği, kruvaziyer turizmi ve uluslararası denizcilik faaliyetleriyle öne çıkan Marmaris'in ekonomik gücü aslında binlerce yıl öncesinden gelen aynı temelin üzerine kuruludur.
Değişen gemiler oldu.
Değişen bayraklar oldu.
Değişen devletler oldu.
Ama değişmeyen tek şey, Marmaris'in deniz yollarının kesiştiği stratejik konumu ve Akdeniz'in en önemli limanlarından biri olma özelliği oldu.
Bazı şehirler tarih yazar.
Bazı şehirler tarihin içinde yaşar.
Marmaris ise binlerce yıldır tarihin tam merkezinde yer alıyor.
Ve görünen o ki, daha uzun yıllar boyunca da Akdeniz'in bu eşsiz deniz kapısı olmaya devam edecek.
Allah'a emanet olunuz.