Sanatçı Kanun Teklifi TBMM Yolunda: Sanat Dünyası İçin Tarihi Adım

Yeşilçam'ın usta isimlerinden, tiyatro ve sinema sanatçısı, aynı zamanda 54 yıllık avukat olan Pekcan Türkeş, sanat camiasını yakından ilgilendiren önemli bir kanun teklifini Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne sunulmak üzere hazırladı.

İstanbul Sahne Perde Film Eğlence Yerleri Esnaf ve Sanatkârları Odası Başkanı Terlan Kaya'nın önerisiyle hazırlanan "Sanatçı Kanun Teklifi" taslağı, sanatçıların sosyal, ekonomik ve mesleki haklarını güvence altına almayı amaçlıyor.

Türkeş, sanat yaşamı boyunca Türkan Şoray ile "Tatlı Hayat", Hülya Koçyiğit ile "Sular Durulmuyor" ve Salih Güney ile "Yalancı Sevgilim" gibi önemli yapımlarda rol aldı. Hukukçu kimliğiyle hazırladığı bu kapsamlı çalışma ise sanat dünyasında uzun süredir dile getirilen sorunlara çözüm getirmeyi hedefliyor.

Anayasa'nın 64. maddesine dayandırılan kanun teklifinde, devletin sanat faaliyetlerini ve sanatçıları koruma ve destekleme yükümlülüğüne dikkat çekiliyor. Taslakta sanatın yalnızca kültürel bir faaliyet değil, aynı zamanda ülke ekonomisine katkı sağlayan stratejik bir sektör olduğu vurgulanıyor.

Sanatçılık Resmi Meslek Statüsüne Kavuşacak

Teklifin en dikkat çekici maddelerinden biri sanatçılığın resmi meslek olarak tanınması. Kurulması planlanan Ulusal Sanatçı Kayıt Sistemi sayesinde sanatçılar kayıt altına alınacak, mesleki yeterlilikleri belgelenecek ve kayıt dışı çalışmanın önüne geçilecek.
Kayıtlı sanatçılara verilecek resmi kimlik kartı ile ulaşım, konaklama ve sanatsal ekipman temininde çeşitli avantajlar sağlanması da taslakta yer alan önemli düzenlemeler arasında bulunuyor.

Esnek Sigorta ve Emeklilik Sistemi
Sanatçıların düzensiz gelir yapıları göz önünde bulundurularak özel bir sosyal güvence sistemi oluşturulması hedefleniyor. Kanun teklifine göre sanatçılar için kesintili çalışma dönemlerini kapsayan esnek sigorta modeli uygulanacak ve emeklilik hakları güvence altına alınacak.

Yazarlar, şairler, senaristler, çevirmenler ve editörler gibi telif gelirleriyle çalışan kültür emekçileri için de gelir durumlarına uygun esnek prim sistemi öngörülüyor.
Yaratıcı Ekonomi Fonu Kurulacak
Teklif kapsamında Kültür ve Turizm Bakanlığı bünyesinde "Yaratıcı Ekonomi Fonu" kurulması planlanıyor. Bu fon sayesinde sanat projelerine sürdürülebilir finansman sağlanması ve yaratıcı sektörlerin desteklenmesi amaçlanıyor.

Ayrıca vergi teşvikleri, kademeli vergi indirimleri ve bağımsız sanat kuruluşlarına yönelik ekonomik destekler de teklifin önemli başlıkları arasında yer alıyor.

Bağımsız Tiyatrolara Özel Destek
Kanun teklifinde bağımsız tiyatroların "Kültür Alanı" statüsüne alınması öneriliyor. Böylece özel tiyatroların emlak vergisi ve enerji giderlerinde indirim ya da muafiyetlerden yararlanması sağlanacak.

Telif Hakları Güvence Altına Alınacak
Taslakta sanatçıların hak kaybı yaşamaması için sözlü anlaşmaların sona erdirilmesi ve yazılı sözleşme zorunluluğu getirilmesi öngörülüyor. Dijital platformlarda eserlerin korunması ve fikri hakların takibi konusunda da devlet güvencesinin artırılması hedefleniyor.

Ayrıca sanatçıların sömürülmesinin önüne geçmek amacıyla branş bazında asgari telif ve taban ücret standartlarının belirlenmesi planlanıyor.

Kültürel İhracat ve Uluslararası Destek
Kanun teklifinde kültürel diplomasinin güçlendirilmesine de özel önem veriliyor. Sanatçıların yurt dışındaki festival, fuar ve sergilere katılımlarının desteklenmesi, uluslararası ortak yapımların teşvik edilmesi ve kültürel ihracatın artırılması amaçlanıyor.
Taslakta ayrıca UNESCO sözleşmeleri, Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü (WIPO) standartları ve Avrupa Birliği yaratıcı sektör normlarıyla uyum sağlanması hedefleniyor.

Terlan Kaya'nın Sanata Katkıları Sürüyor
İstanbul Sahne Perde Film Eğlence Yerleri Esnaf ve Sanatkârları Odası Başkanı Terlan Kaya, sanat dünyasının sorunlarının çözümüne yönelik çalışmalarıyla dikkat çekiyor. Kaya, 27 Mart Dünya Tiyatro Günü'nde düzenlediği Boğaz turunda sanatçılar ve gazetecileri bir araya getirerek önemli bir buluşmaya imza atmıştı. Bu organizasyona katılan isimlerden biri de Pekcan Türkeş olmuştu.

Sanat camiasında heyecan yaratan teklifin önümüzdeki dönemde TBMM gündemine taşınması ve sanatçıların uzun yıllardır beklediği birçok düzenlemeyi hayata geçirmesi bekleniyor. Türkiye'de kültür ve sanat sektörünün geleceği açısından önemli bir adım olarak değerlendirilen teklif, sanatçıların sosyal ve ekonomik haklarını güçlendirmeyi hedefliyor.